truyện liêu trai chí dị

Bách khoa toàn thư há Wikipedia

Liêu trai chí dị
聊齋誌異

Ấn phiên bản Liêu trai chí dị nhập năm 1935

Bạn đang xem: truyện liêu trai chí dị

Thông tin cậy sách
Tác giảBồ Tùng Linh
Quốc giaTrung Quốc
Ngôn ngữVăn ngôn
Thể loại
  • Chí quái
  • Truyền kỳ
Ngày phân phát hành1766
Liêu trai chí dị
Phồn thể聊齋誌異
Giản thể聊斋志异
Phiên âm
Tiếng Hán chi phí chuẩn
Bính âm Hán ngữLiáozhāi zhìyì
Wade–GilesLiao2chai1 chi1yi4

Liêu trai chí dị (giản thể: 聊斋志异; phồn thể: 聊齋誌異; bính âm: Liáozhāi zhìyì) là 1 tuyển chọn tập luyện truyện văn ngôn của người sáng tác thời ngôi nhà Thanh Bồ Tùng Linh, hội tụ ngay gần 500 truyện hoặc "truyện kỳ ảo"[1] viết lách theo đòi lối chí quỷ quái và truyền kỳ, nhưng mà theo đòi một số trong những ngôi nhà phê bình là nhằm ngầm phê phán những vấn nàn nhập xã hội. Với thời hạn sáng sủa tác rộng lớn tứ mươi năm từ thời điểm cuối trong những năm 1600 cho tới đầu trong những năm 1700, cỗ truyện được tồn tại bên dưới dạng phiên bản thảo, rồi được bằng hữu của người sáng tác sao chép rất nhiều lần, tuy nhiên mãi cho tới năm 1766 mới nhất xuất phiên bản trên giấy tờ. Kể kể từ bại, nhiều truyện nhập tập luyện và được giới phê bình văn học tập tâng bốc và được lựa lựa chọn đem thể lên năng lượng điện hình ảnh và truyền hình.

Lịch sử xuất bản[sửa | sửa mã nguồn]

Một trích đoạn kể từ phiên bản thảo gốc truyện Liêu trai chí dị của Bồ Tùng Linh
Miêu mô tả tập luyện truyện "La Tổ" kể từ ấn phiên bản minh họa nằm tại chỉ tàng Quốc gia Trung Quốc

Bồ vẫn thuế tầm ngay gần năm trăm giai thoại và truyện lâu năm nhập rộng lớn tứ mươi năm từ trên đầu những năm 1670 cho tới đầu trong những năm 1700.[2] Theo thông thường thời bại, Bồ mệnh danh mang lại kiệt tác bằng phương pháp dùng cây viết danh Liêu trai (聊齋).[3]

Học fake Chương Bồi Hằng (章培恒) biên chép rằng tuyển chọn tập luyện Liêu trai gốc chia thành tám tập luyện, tập luyện nhanh nhất được triển khai xong vào tầm khoảng năm 1681 còn tập luyện muộn nhất triển khai xong kể từ 1707 cho tới 1714.[4] Tuyển tập luyện lần thứ nhất được tồn tại bên dưới dạng phiên bản sao chép, tuy nhiên mãi sau người sáng tác thất lạc nhập năm 1715 thì kiệt tác vừa mới được xuất phiên bản. Vào khoảng tầm năm 1693, Vu Thành Long được cho rằng đã lấy đi ra tiếng tìm mua phiên bản thảo Liêu trai của Bồ với độ quý hiếm một ngàn lạng ta bạc, tuy nhiên đã biết thành Bồ kể từ chối.[5]

Bản thảo sau cuối được mái ấm gia đình Bồ "cất lưu giữ cẩn thận" sau thời điểm ông thất lạc, khi nhưng mà nhiều cá thể không giống nhau (kể cả quan tiền chức địa phương) ý kiến đề nghị sao chép nó. nén phiên bản Ra đời nhanh nhất còn còn lại của Liêu trai được ngôi nhà xuất phiên bản Triệu Khởi Cảo (趙起杲) ấn hành nhập năm 1766 ở Hàng Châu;[6] Triệu cho biết thêm lúc đầu Bồ tấp tểnh bịa đặt tựa tuyển chọn tập luyện là Quỷ hồ nước truyện (鬼狐傳).[7] Mặc dù cho có người nhận định rằng ấn phẩm của Triệu dựa vào "bản thảo gốc" tự một người các bạn sao chép,[8] tuy nhiên này lại ko chứa chấp toàn cỗ truyện sở hữu ở phiên bản thảo gốc;[5] tại vị trí tiếng tựa đầu mang lại ấn phẩm ông viết: "Tôi vẫn xóa những chú thích cụt và đơn giản và giản dị vì như thế bọn chúng tẻ nhạt nhẽo và tầm thông thường - tổng số là 48 chú thích."[9] Hình như, Triệu cũng phê duyệt những truyện chứa chấp "chi tiết cụt contact cho tới chủ thể nhạy bén cảm".[9] Mặc cho dù vậy, ấn phiên bản của Triệu và được tiếp nhận nồng nhiệt độ và được học tập fake Lý Thời Hiến (李時憲) lần thứ nhất tái mét phiên bản nhập năm 1767.[10]

Sau năm 1871, vẫn có những lúc Phổ Giá Nhâm (普价人, hậu duệ đời loại bảy của Bồ Tùng Linh) sở hữu phiên bản thảo gốc - được cho rằng bao gồm nhì mươi tập luyện truyện. Lúc ấy bọn chúng được đựng nhập nhì vỏ hộp, tuy nhiên một vỏ hộp bị thất lạc "trong thực trạng ko rõ ràng ràng".[11] Năm 1950, mái ấm gia đình Bồ quyên tặng tứ tập luyện truyện còn sót lại (chứa khoảng tầm 237 truyện ngắn) mang lại Thư viện tỉnh Liêu Ninh.[11]

Chủ đề[sửa | sửa mã nguồn]

Không như phần lớn truyện kinh dị của Trung Quốc và phương Tây, "truyện kinh dị" ở Liêu trai ko nhằm mục đích thực hiện người hâm mộ kinh hãi hãi, nhưng mà nhằm thực hiện nhòa lằn ranh thân thích siêu tự nhiên và một cách thực tế đời thông thường, dùng cụ thể hình thể và tư tưởng nhằm thực hiện mang lại lằn ranh thân thích bọn chúng trở thành đương nhiên.[12] Những truyện này (là những kiệt tác nhiều nhân tố lãng mạn) tò mò triết lý của tình (情), chuyện yêu đương xúc và nồng dịu của toàn cầu, bất kể này là của những người hoặc loại vật siêu thực.[13]

Ý nghĩa văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Liêu trai chí dị là tuyển chọn tập luyện "truyện siêu nhiên" của Trung Quốc được tâng bốc nhất Tính từ lúc tía tuyển chọn tập luyện truyện thoại (話) rộng lớn đời ngôi nhà Minh, bao gồm Tiễn đăng tân thoại (剪燈新話) của Cù Hữu, Tiễn đăng dư thoại (剪燈餘話) của Lý Xương Kỳ và Mịch đăng nhân thoại (覓燈因話) của Thiệu Cảnh Chiêm; cả tía tuyển chọn tập luyện truyện này còn có hiệu quả sâu sắc rộng rãi Đông Á.[14]

Nhận xét thứ nhất về Liêu trai coi kiệt tác là "ví dụ xuất sắc ưu tú tuy nhiên điển hình" của chuyên mục truyền kỳ.[15] Những ngôi nhà phê bình và cây viết lách sau đây trầm trồ sự không tương đồng với ý kiến bên trên, thay cho nhập bại chúng ta chú ý nhập tính ngụ ngôn của cục truyện;[16] ví dụ Dư Tập (từng là trợ lý của Triệu Khởi Cảo) viết lách nhập tiếng tựa mang lại ấn phiên bản Liêu trai của Triệu: "... việc nhận định rằng kiệt tác chỉ mất chút khác lạ đối với tuyển chọn tập luyện những truyện về hiện tượng lạ khan hiếm bắt gặp hoặc truyện kỳ kỳ lạ là 1 ý kiến vô cùng nông cạn và khôn xiết xích míc với ý đồ dùng của người sáng tác."[17] Cháu trai của Bồ là Bồ Lập Đức (蒲立德) coi kiệt tác là "hành động tự động biểu lộ ngặt nghèo túc".[18]

Các ngôi nhà phê bình sau đây ở thế kỷ 19 vẫn chú tâm cho tới "phong cơ hội văn học tập và nghệ thuật kể chuyện" của Liêu trai. Nhà phê bình đời ngôi nhà Thanh Đán Minh Luân (但明倫) viết lách nhập tiếng tựa mang lại bài xích phản hồi Liêu trai nhập năm 1842: "Từ Liêu trai, tôi còn tồn tại được tầm nhìn thâm thúy nhập thủ pháp văn học tập."[19] Cùng khoảng tầm thời hạn ấy, Liêu trai cũng thú vị sự để ý của những cây viết lách phương Tây, ví dụ như Samuel Wells Williams vẫn nói đến Liêu trai ở những nội dung bài viết của ông là "một kiệt tác tuyệt đối hoàn hảo vì chưng ngôn từ đơn thuần và phong thái thanh tao". "Lối sáng sủa tác đẹp" của truyện còn cảm nhận được những tiếng tâng bốc kể từ những hero phê bình văn học tập như William Frederick Mayers và Karl Gützlaff.[20]

Kể kể từ thế kỷ trăng tròn, nổi tiếng nhập giới văn học tập của kiệt tác và được nâng tầm hơn thế nữa. Quách Mạt Nhược đánh giá về Liêu trai: "Tác phẩm viết lách về quái quỷ trầm trồ xuất sắc ưu tú rộng lớn những kiệt tác khác; quy tắc châm biếm tham ô nhũng và [triều đại] thường xuyên chế vẫn ngấm nhập tận xương tủy."[21] Fujita Yuken của Đại học tập Keio viết lách nhập năm 1954: "Trong số nhiều kiệt tác văn học tập sở hữu xuất xứ kể từ truyện văn ngôn của Trung Quốc [ví dụ Bác vật chí, Sưu thần ký, Thế Thuyết Tân Ngữ, Liệt dị truyện, Thập di ký, ...], [Liêu trai] vẫn tạo nên dựng nổi tiếng trở thành tuyển chọn tập luyện truyện cụt tài nhất."[22] Imai Hiromasa mô tả Liêu trai là "đỉnh cao của văn học tập về quái quỷ."[23] Liêu trai chí dị còn ở số những cuốn sách yêu thương mến của Jorge Luis Borges.[24]

Bản dịch lựa chọn lọc[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Anh[sửa | sửa mã nguồn]

  • Strange Tales from Liaozhai, 6 tập luyện (tr. Sidney L. Sondergard). Jain Pub Co., 2008-2014. ISBN 978-0-89581-001-4.
  • Strange Tales from a Chinese Studio (tr. John Minford). Luân Đôn: Penguin, 2006. 562 trang. ISBN 0-14-044740-7.
  • Strange Tales from the Liaozhai Studio (Zhang Qingnian, Zhang Ciyun và Yang Yi). Bắc Kinh: Nhà xuất phiên bản Nhân dân Trung Quốc, 1997. ISBN 7-80065-599-7.
  • Strange Tales from Make-do Studio (Denis C. & Victor H. Mair). Bắc Kinh: Nhà xuất phiên bản nước ngoài ngữ, 1989. ISBN 7-119-00977-X.
  • Strange Tales of Liaozhai (Lu Yunzhong, Chen Tifang, Yang Liyi, và Yang Zhihong). Hồng Kông: Commercial Press, 1982.
  • Strange Stories from the Lodge of Leisure (George Soulie). Luân Đôn: Constable, 1913.
  • Strange Stories from a Chinese Studio (tr. Herbert A. Giles). Luân Đôn: T. De La Rue, 1880; ấn phiên bản loại nhì vẫn hiệu gắn thêm, Luân Đôn, 1908; ấn phiên bản loại tía vẫn hiệu gắn thêm, Luân Đôn, Laurie, 1916. Được in lại với tiếng tựa mới nhất của Victoria Cass. Tokyo, Rutland, Vt.: Tuttle, 2010. ISBN 978-0-8048-9408-1.

Bản dịch của Giles[sửa | sửa mã nguồn]

John Minford và Tong Man mô tả phiên bản dịch của Herbert Giles là "gây sốc", cũng chính vì ông lựa chọn ko dịch "bất cứ cái gì tương quan cho tới dục tình, sinh nở, ngày tiết, nhiều khi là khung người đứa ở bất kì hướng nhìn nào" và thông thường viết lách "dài kỳ lạ thông thường nhằm che chắn dấu tích của tớ, thể hiện tại sự khôn khéo và khó hiểu."[25] Tại phiên bản dịch của Giles, những vong linh sở hữu mong ước truyện trò và phân tách trà với người xem thay cho cố hấp dẫn và mối liên hệ dục tình, nằm trong lắm đơn thuần trao cho chính mình tình những nụ hít. Họ biên chép rằng "Giles tuân theo thông tư phía bên trên nhưng mà ko cần thiết thắc mắc" vì như thế ông buộc cần tuân theo đòi quy tắc đạo đức nghề nghiệp bên dưới thời đại Victoria, mặt khác lôi kéo người hâm mộ "đừng vượt lên trên bịa đặt nặng trĩu phiên bản dịch Liêu trai của Giles."[25] Họ rằng thêm thắt rằng "ấn phiên bản cỗ truyện của Commercial Press (HK) được tồn tại rộng thoải mái có khá nhiều đoạn tách ghép tạo nên sốc tương tự động như Giles."[26]

Minford và Tong Man cho biết thêm rằng người hâm mộ vẫn nối tiếp phát âm những phiên bản dịch của Giles, trong cả khi bọn chúng "ở nấc tối đa thì chỉ được gật đầu một cơ hội miễn chống, thông thường bị giễu cợt và bị xem là sự bóp méo theo phong cách Phương Đông..."[27] Lydia Chiang mô tả bài xích luận của Minford và Tong Man "tái reviews thời hậu Said" khi đối chiếu phiên bản dịch của Giles với cơ hội trình diễn truyện theo phía truyền thống lâu đời và tiến bộ của Trung Quốc.[28]

Tiếng Đức[sửa | sửa mã nguồn]

Martin Buber là kẻ triển khai phiên bản dịch giờ Đức thứ nhất của kiệt tác, từng đem nó nhập cuốn Chinesische Geister- und Liebesgeschichten.[29] Buber sở hữu sự tương hỗ từ là 1 hero thương hiệu Wang Jingdao. Buber ghi nhập tiếng tựa phiên bản dịch rằng phiên bản dịch của ông sở hữu những phần không được dịch ở ấn phiên bản của Giles cũng chính vì Giles, theo đòi "thông tục của những người Anh" vẫn "lược vứt hoặc chú thích cụ thể toàn bộ những đoạn nhưng mà ông ấy coi là khiếm nhã".[28] Cuốn Chinesische Geister- und Liebesgeschichten được Alex Page dịch thanh lịch giờ Anh, rồi được Humanities Press nhận xuất phiên bản nhập năm 1991.[29]

Tiếng Việt[sửa | sửa mã nguồn]

Các truyện nhập cỗ Liêu trai chí dị và được dịch và in nhanh nhất bên trên VN từ thời điểm năm 1901 bên trên báo Nông cổ mín đàm.[30] Bản in trở thành sách thứ nhất được cho rằng của tập thể nhóm dịch Nguyễn Chánh Sắt, Nguyễn Viên Kiểu và Ngô Tường Vân tự ngôi nhà in J. Viết (Sài Gòn) ấn hành năm 1916, bao gồm sở hữu 5 quyển, 42 truyện.[31] Năm 2005, Nhà xuất phiên bản Văn hóa TP. Sài Gòn vẫn xuất phiên bản cỗ Liêu trai chí dị không thiếu thốn tự Cao Tự Thanh dịch và chú thích, bao hàm 432 truyện phần chủ yếu văn và 68 truyện phần Liêu trai chí dị thập di, tổng số 500 truyện.[30] Đây là phiên bản dịch giờ Việt không thiếu thốn nhất đối với những cỗ từ xưa cho tới hiện nay đã xuất phiên bản bên trên VN.[30] Năm 2013, phiên bản dịch của Cao Tự Thanh được Nhà xuất phiên bản Phụ nữ giới tái mét phiên bản, bổ sung cập nhật thêm thắt 30 truyện, nhập bại sở hữu 29 truyện nhập phiên bản Hội hiệu hội chú hội bình và phiên bản dịch truyện Phong Dĩ của Vũ Hi Tô được đi vào phần Phụ lục.[31]

  • Liêu trai chí dị, 5 tập luyện (Nguyễn Huệ Chi nghiên cứu và phân tích, tuyển chọn lựa chọn và hiệu đính), Nhà xuất phiên bản Văn Nghệ Thành phố Xì Gòn, 1999.
  • Liêu trai chí dị 8 tập luyện (Đàm Quang Hưng dịch và chú giải), Nhà xuất phiên bản Yên Thanh, 2000, sở hữu tổng số 480 truyện.
  • Liêu trai chí dị, 2 tập luyện (Cao Tự Thanh dịch và chú giải), Nhà xuất phiên bản Văn hóa TP. Sài Gòn, 2005, sở hữu tổng số 500 truyện.
  • Liêu trai chí dị, 2 tập luyện (Cao Tự Thanh dịch và chú giải), Nhà xuất phiên bản Phụ nữ giới, 2013, sở hữu tổng số 530 truyện.[31]
  • Liêu trai chí dị toàn tập, 3 tập luyện (Nguyễn Chí Viễn, Trần Văn Từ dịch và chú giải), Công ty Sách Thời Đại và Nhà xuất phiên bản Văn hóa tin tức, 2013, sở hữu tổng số 445 truyện.
  • Liêu trai chí dị, (Đào Trinh Nhất tuyển chọn lựa chọn và dịch), Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam và Nhà xuất phiên bản Văn học tập, năm ngoái.
  • Liêu trai chí dị, 5 tập luyện (Đàm Quang Hưng dịch và chú giải), Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A và Nhà xuất phiên bản Văn học tập, năm 2016, sở hữu tổng số 473 truyện (đã được lược cút một số trong những truyện trùng lặp nội dung).

Các phiên bản dịch khác[sửa | sửa mã nguồn]

Vasily Mikhaylovich Alekseyev vẫn xuất phiên bản bản dịch cỗ truyện của Bồ Tùng Linh thanh lịch giờ Nga và được tiếp nhận nồng nhiệt; bọn chúng chia thành nhì tập luyện là Fox's Wiles (1922) and The Wizard Monks (1923). Đây sẽ là phiên bản dịch cuốn sách thanh lịch nước ngoài ngữ tuyệt đối hoàn hảo nhất.[32] Cuốn sách được dịch thanh lịch giờ Mãn với đề Sonjofi ubaliyambuha Liyoo jai jy i bithe.[33] Lodovico Nicola di Giura (1868–1947) là kẻ biên soạn hoàn hảo phiên bản dịch thanh lịch giờ Ý nhập năm 1766.[34]

Xem thêm: hoắc tổng tôi muốn từ hôn full

Ấn phiên bản minh họa[sửa | sửa mã nguồn]

Ở thế kỷ 19, những ấn phiên bản Liêu trai chí dị có màu sắc và phần minh họa sống động được tồn tại nhập giới văn học tập. Những ấn phiên bản Liêu trai này được minh họa tinh ma xảo và giờ phía trên được những viện kho lưu trữ bảo tàng và tủ sách rộng lớn từng toàn cầu thuế tầm, ví dụ như Thư viện Quốc gia Trung Quốc và Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ.

Những mẩu truyện được vẽ kể từ ấn phiên bản minh hoạ của Liêu trai chí dị sở hữu từ thời điểm cuối triều đại Quang Tự; ấn phiên bản này hiện tại ở bên trên Thư viện Quốc gia Áo.

Chuyển thể[sửa | sửa mã nguồn]

  • Liêu trai chí dị là hứng thú mang lại nhiều phiên bản đem thể phim năng lượng điện hình ảnh Hoa ngữ, bao gồm những kiệt tác phim truyền hình của Hồ Kim Thuyên (Họa so bì chi Âm Dương Pháp Vương, Hiệp Nữ), Trần Gia Thượng (Họa so bì, Họa bích), Trình Tiểu Đông (loạt phim Thiến nữ giới u hồn) và đạo thao diễn người Đài Loan Lý Hàn Tường (Thiến nữ giới u hồn).[35]
  • Cuốn The Death of Woman Wang của Jonathan D. Spence (Viking Press xuất phiên bản nhập năm 1978) vẫn dùng vật liệu kể từ Liêu trai chí dị nhằm dựng toàn cảnh.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Pu Songling” [Bồ Tùng Linh]. Merriam-Webster's Encyclopedia of Literature (bằng giờ Anh). Springfield, MA: Merriam-Webster. 1995. ISBN 0-87779-042-6.
  2. ^ Barr 2001, tr. 692–693.
  3. ^ Zeitlin 1993, tr. 1.
  4. ^ Barr 1984, tr. 516.
  5. ^ a b Barr 1984, tr. 518.
  6. ^ Barr 1984, tr. 517.
  7. ^ Barr 1984, tr. 540.
  8. ^ Barr 1984, tr. 530.
  9. ^ a b Barr 1984, tr. 533.
  10. ^ Barr 1984, tr. 534.
  11. ^ a b Barr 1984, tr. 519.
  12. ^ Barr (2001), tr. 692.
  13. ^ Anchi Hoh (29 mon 10 năm 2018). “The Strange Tales from Liaozhai”. 4 Corners of the World: International Collections and Studies... (bằng giờ Anh). Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ. Lưu trữ phiên bản gốc ngày 6 mon hai năm 2023. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.
  14. ^ Sims-Williams, Ursula (30 mon 11 năm 2014). “Ghoulish images from East Asia” (bằng giờ Anh). British Library. Lưu trữ phiên bản gốc ngày 15 mon 12 năm 2022. Truy cập ngày 14 mon một năm 2024.
  15. ^ Zeitlin 1993, tr. 25.
  16. ^ Zeitlin 1993, tr. 31.
  17. ^ Zeitlin 1993, tr. 26.
  18. ^ Zeitlin 1993, tr. 27.
  19. ^ Zeitlin 1993, tr. 35.
  20. ^ Zhang Qingl (12 mon hai năm 2021). “'Liaozhai' in the English-speaking world”. Csstoday.com (bằng giờ Anh). Lưu trữ phiên bản gốc ngày 15 mon 12 năm 2022. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.
  21. ^ Tôn Giai Tuệ (21 tháng tư năm 2019). “Strange (and Sad) Tales from a Chinese Studio” (bằng giờ Anh). The World of Chinese. Lưu trữ phiên bản gốc ngày 22 mon 9 năm 2023. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.
  22. ^ Fujita, Yuken (tháng 11 năm 1954). 聊齋志異研究序説:特に蒲松齡の執筆態度に就いて [Giới thiệu nghiên cứu và phân tích về Liêu trai: Cụ thể về phong thái sáng sủa tác của Bồ Tùng Linh]. Khoa Văn học tập và thẩm mỹ và nghệ thuật, Đại học tập Keio (bằng giờ Nhật). Tập 3. Keio: Geibun Kenkyu. tr. 49–61. ISSN 0435-1630. Bản gốc tàng trữ ngày 5 mon 12 năm 2022. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.
  23. ^ Imai, Hiromasa (2010). 『聊斎志異』の冥界 [Thế giới ngầm của 'Liêu trai chí dị'] (bằng giờ Nhật). Gifu, Nhật Bản: Nhà xuất phiên bản Đại học tập Nữ Gifu. tr. 107–116. ISSN 0286-8644.
  24. ^ Jones, Josh (9 mon 12 năm 2015). “Jorge Luis Borges Picks 33 of His Favorite Books to lớn Start His Famous Library of Babel”. Openculture.com (bằng giờ Anh). Lưu trữ phiên bản gốc ngày 5 mon 6 năm 2023. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.
  25. ^ a b MinfordTong (1999), tr. 11.
  26. ^ MinfordTong (1999), tr. 34.
  27. ^ MinfordTong (1999), tr. 1.
  28. ^ a b Lydia Sing-Chen (2005), tr. 72.
  29. ^ a b Lydia Sing-Chen (2005), tr. 62.
  30. ^ a b c Lam Điền (14 mon 7 năm 2005). “Xuất phiên bản Liêu trai chí dị hoàn toàn bộ”. Tuổi Trẻ Online. Bản gốc tàng trữ ngày 4 mon 3 năm 2016. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.
  31. ^ a b c Hiền Đỗ (15 mon 11 năm 2013). “'Liêu trai chí dị' được tái mét phiên bản, sở hữu trượt sung”. VnExpress. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.
  32. ^ Этнокультурное взаимодействие в Евразии. Том 2. Москва: Наука, 2006. ISBN 9785020343726. C. 159.
  33. ^ Crossley, Pamela Kyle; Rawski, Evelyn S. (tháng 6 năm 1993). “A Profile of The Manchu Language in Ch'ing History”. Harvard Journal of Asiatic Studies. Harvard-Yenching Institute. 53 (1): 94. doi:10.2307/2719468. JSTOR 2719468.
  34. ^ Lévy, André (2003). “The Liaozhai zhiyi and Honglou meng in French Translation”. Trong Chan, Tak-hung Leo (biên tập). One Into Many: Translation and the Dissemination of Classical Chinese Literature (bằng giờ Anh). Amsterdam: Rodopi. tr. 83. ISBN 90-420-0815-6.
  35. ^ Nepstad, Peter (1 mon 9 năm 2000). “Ghost Lovers and Fox Spirits” (bằng giờ Anh). The Illuminated Lantern. Bản gốc tàng trữ ngày 7 mon 11 năm 2005. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.

Tài liệu tham ô khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Barr, Allan (tháng 12 năm 1984). “The Textual Transmission of Liaozhai zhiyi”. Tạp chí nghiên cứu và phân tích châu Á của Harvard. 44 (2): 515–562. doi:10.2307/2719041. JSTOR 2719041. Bản gốc tàng trữ ngày 18 mon một năm 2023. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.
  • Barr, Allan (2001), “37. The Later Classical Tale”, nhập Mair, Victor (biên tập), Columbia History of Chinese Literature, NY: Nhà xuất phiên bản Đại học tập Columbia, tr. 675–696, ISBN 978-0-231-10984-0
  • Lydia Sing-Chen, Chiang (2005). Collecting The Self: Body And Identity In Strange Tale Collections Of Late Imperial China (bằng giờ Anh). tập luyện 67. Brill. ISBN 9004142037.
  • Minford, John; Tong, Man (1999), “Whose Strange Stories? P'u Sung-ling (1640-1715), Herbert Giles (1845-1935), and the Liao-chai chih-i(PDF), East Asian History, 17/18, Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 13 mon một năm 2024, truy vấn ngày 13 mon một năm 2024
  • Chang, Chun-shu và Shelley Hsueh-lun Chang (1998) Redefining History: Ghosts, Spirits, and Human Society in P'u Sung-ling's World, 1640-1715. Ann Arbor: Nhà xuất phiên bản Đại học tập Michigan. ISBN 0-472-10822-0
  • Luo, Hui (Đại học tập Toronto Khoa nghiên cứu và phân tích Á Đông). "The Ghost Of liaozhai: Pu Songling’S Ghostlore And Its History Of Reception." (PhD thesis) () 2009.
  • Wu, Yenna (2019). Ming-Qing Fiction. Oxford University Press. Bản gốc tàng trữ ngày 22 mon 6 năm 2019. Truy cập ngày 13 mon một năm 2024.. A selective and annotated bibliography, with a section on Liaozhai
  • Zeitlin, Judith T. (1993). Historian of the Strange Pu Songling and the Chinese Classical Tale. Stanford, Calif.: Stanford University Press. ISBN 0804720851..

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Chọn thanh lọc những truyện kể từ phiên bản dịch của Herbert Giles, 1916 kể từ Google Books
  • Liêu trai chí dịo, 1880, biên dịch và chú mến vì chưng Herbert A. Giles bên trên Internet Archive
  • Hebert Giles (translator) (1880). Strange Stories from a Chinese Studio (Volumes 1 and 2) bên trên Dự án Gutenberg
  • George Soulié (translator) (1913). Strange Stories from the Lodge of Leisures bên trên Dự án Gutenberg
  • Strange Stories from a Chinese Studio - sách rằng nằm trong phạm vi công nằm trong bên trên LibriVox (Giles translation)